نگهداری خودرو در زمستان را بهتر است پیش از اولین صبح یخبندان شروع کنید؛ زمانی که هنوز فرصت دارید باتری ضعیف، نشتی آب یا برف‌پاک‌کن فرسوده را برطرف کنید. آماده‌سازی ماشین برای سرما فقط به ریختن ضدیخ محدود نیست. لاستیک، چراغ‌ها، بخاری و حتی خارهای شلگیر هم باید بررسی شوند. در این راهنمای نوبخت شاپ، کارها را به‌ترتیب مرور می‌کنیم تا بدانید چه چیزهایی را می‌توانید خودتان کنترل کنید و چه مواردی به تعمیرکار نیاز دارند.
چک‌لیست نگهداری خودرو در زمستان؛ از کجا شروع کنیم؟
اگر قرار است فقط یک بار پیش از شروع سرما خودرو را بررسی کنید، این چهار گروه را در اولویت بگذارید. برای بازدید، خودرو را روی سطح مناسب متوقف کنید و بررسی مایعات را مطابق دفترچه راهنمای همان مدل انجام دهید.
روشن‌شدن خودرو سلامت باتری، اتصال سر باتری‌ها، سطح روغن و سابقه بد استارت‌خوردن را بررسی کنید.
محافظت از موتور سطح و مشخصات مایع خنک‌کننده، نشتی شلنگ‌ها و وضعیت بست‌های مدار را کنترل کنید.
کنترل و دید کافی فشار باد و آج لاستیک، ترمز، چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن و بخارزدایی شیشه را بررسی کنید.
بدنه و وسایل ضروری شلگیر، سینی زیر موتور و اتصالات لق را بازدید کنید؛ تجهیزات موردنیاز مسیر را هم همراه داشته باشید.
باتری و استارت؛ مشکل صبح‌های سرد را زودتر پیدا کنید
اگر خودرو در هوای معتدل هم با مکث روشن می‌شود، بهتر است منتظر سرمای شدید نمانید. افت توان باتری در سرما، ضعف قبلی آن را بیشتر نشان می‌دهد. در نگهداری باتری خودرو در زمستان، تست سلامت باتری و بررسی سیستم شارژ از تعویض حدسی قطعه مفیدتر است.
استارت کند، نیاز مکرر به باتری‌به‌باتری یا شل‌بودن اتصال‌ها را جدی بگیرید. تعمیرکار باید وضعیت باتری، دینام و اتصالات را کنار هم بررسی کند. بد روشن‌شدن همیشه از باتری نیست؛ ایراد در استارت یا سیستم جرقه و سوخت‌رسانی نیز باید در تشخیص در نظر گرفته شود. برای روشن‌کردن خودرو، استارت‌های طولانی و پشت‌سرهم نزنید و روش باتری‌به‌باتری را از دفترچه خودرو دنبال کنید.
ضدیخ و سیستم خنک‌کننده؛ سطح مایع به‌تنهایی کافی نیست
پر بودن مخزن انبساط نشان نمی‌دهد که مایع داخل آن برای دمای محل زندگی شما مناسب است. در بررسی ضدیخ خودرو، نوع مایع، غلظت مناسب، زمان تعویض و نشتی احتمالی باید بررسی شوند. مشخصات دفترچه خودرو و دستور محصول را ملاک بگذارید؛ برای همه مدل‌ها یک نسبت ثابت تجویز نکنید و مایعات متفاوت را بدون اطمینان از سازگاری مخلوط نکنید.
کاهش تکراری سطح مایع، خیسی اطراف بست‌ها و ترک یا فرسودگی شلنگ‌ها نیاز به بررسی دارند. اضافه‌کردن مداوم مایع، علت کم‌شدن آن را برطرف نمی‌کند. اگر سابقه سرویس مشخص نیست، از تعمیرکار بخواهید وضعیت مایع و مدار را کنترل کند.
نکته ایمنی: درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار را هنگام داغ‌بودن موتور باز نکنید. بررسی و افزودن مایع باید پس از خنک‌شدن و طبق راهنمای خودرو انجام شود.
روغن موتور و شروع حرکت در هوای سرد
روغن را فقط به این دلیل که زمستان رسیده، با یک روغن رقیق‌تر عوض نکنید. گرانروی و سطح کیفیت باید با مشخصات موتور و توصیه سازنده هماهنگ باشند. اگر موعد سرویس رسیده، روغن و فیلتر مناسب را تعویض کنید؛ در غیر این صورت، سطح روغن و برنامه سرویس را بررسی کنید.
در بیشتر خودروهای انژکتوری امروزی، گرم‌کردن طولانی درجا لازم نیست. پس از روشن‌شدن و پایدارشدن کارکرد موتور، مطابق راهنمای سازنده آرام حرکت کنید و تا رسیدن به دمای عادی، از گازدادن شدید و فشار زیاد پرهیز کنید. زمان ثابتی برای همه خودروها و دماها وجود ندارد. خودرو را برای گرم‌شدن در پارکینگ بسته روشن نگذارید؛ بازبودن درِ پارکینگ هم این کار را ایمن نمی‌کند.
لاستیک و ترمز؛ مهم‌تر از آماده‌بودن موتور
با پایین‌آمدن دما، فشار باد لاستیک ممکن است کم شود. آن را هنگام سردبودن تایر و براساس برچسب خودرو یا دفترچه راهنما تنظیم کنید؛ عدد روی دیواره لاستیک، فشار پیشنهادی خودرو نیست. کنترل ماهانه و بازدید پیش از سفر را به روشن‌شدن چراغ هشدار باد موکول نکنید.
سایش نامتقارن، ترک، برآمدگی یا آج نامناسب باید بررسی شوند. اگر مرتب در مسیرهای سرد و برفی رفت‌وآمد دارید، درباره تایر مناسب همان شرایط مشورت کنید. زنجیر چرخ نیز باید با اندازه تایر و محدودیت‌های خودرو سازگار باشد؛ نصبش را قبل از سفر تمرین کنید.
کشیدن خودرو به یک سمت هنگام ترمز، تغییر محسوس عملکرد پدال یا روشن‌شدن چراغ هشدار را به لغزندگی جاده نسبت ندهید. وجود ABS هم جای لاستیک سالم، سرعت مناسب و فاصله کافی را نمی‌گیرد.
برف‌پاک‌کن، بخاری و چراغ‌ها را پیش از بارندگی امتحان کنید
اگر تیغه برف‌پاک‌کن رد می‌اندازد یا بخشی از شیشه را پاک نمی‌کند، بازدیدش را عقب نیندازید. از مایع شیشه‌شوی مناسب دمای محیط استفاده کنید؛ ضدیخ رادیاتور را داخل مخزن شیشه‌شوی نریزید. تیغه چسبیده به شیشه یخ‌زده را هم با روشن‌کردن برف‌پاک‌کن آزاد نکنید؛ ابتدا یخ را با روش مناسب برطرف کنید.
عملکرد بخارزدایی شیشه جلو و گرم‌کن شیشه عقب را آزمایش کنید. اگر بخار شیشه به‌سختی برطرف می‌شود، وضعیت تهویه و فیلتر کابین نیز بررسی شود. تمیزی شیشه از داخل را فراموش نکنید. چراغ جلو، ترمز و راهنما باید سالم و تمیز باشند؛ آلودگی چراغ‌ها در یک مسیر بارانی می‌تواند دید شما و دیده‌شدن خودرو را محدود کند.
خار شلگیر و اتصالات بدنه را در بازدید زمستانی جا نیندازید
در مراقبت از خودرو در هوای سرد، توجه معمولاً به باتری و ضدیخ می‌رود؛ اما پوشش شلگیر یا سینی لق هم باید بررسی شود. خار گمشده، پایه شکسته یا اتصال نامناسب می‌تواند باعث جابه‌جایی پوشش شود. اگر قطعه به تایر نزدیک شده یا روی زمین کشیده می‌شود، پیش از ادامه رانندگی آن را بررسی کنید.
برای انتخاب خار محصولات ایران خودرو مانند پژو ۲۰۶ و ۴۰۵، محل نصب، فرم پایه و ابعاد نمونه قبلی را ملاک قرار دهید. شباهت ظاهری، سازگاری دو قطعه را ثابت نمی‌کند.
در پراید، تیبا، ساینا و کوییک نیز خار محصولات سایپا باید متناسب با همان محل مصرف انتخاب شود. برای استعلام، عکس قطعه، محل نصب و مدل خودرو را آماده کنید. از خار بدنه هم به‌جای بست تخصصی شلنگ یا اتصال مکانیکی استفاده نکنید.
پیش از سفر زمستانی، خودرو و مسیر را با هم بررسی کنید
سرویس مناسب خودرو، خطر کولاک یا مسدودشدن مسیر را از بین نمی‌برد. پیش از سفر، وضعیت هوا و راه را از منابع رسمی بررسی کنید و برای رسیدن عجله نداشته باشید. متناسب با مسیر، زنجیر چرخ سازگار، لباس گرم، پتو، چراغ‌قوه، شارژر، آب و وسایل ضروری همراه ببرید.
بعد از عبور از مسیرهای آلوده به گل یا نمک، تمیزکردن بدنه و زیر خودرو را در برنامه بگذارید. هنگام بازدید هم به اتصال‌های آسیب‌دیده توجه کنید؛ صدای تازه از زیر خودرو یا لق‌شدن پوشش‌ها را با بالا بردن صدای ضبط نادیده نگیرید.
سوالات متداول درباره آماده‌سازی خودرو برای زمستان
آیا ضدیخ را باید هر زمستان عوض کرد؟
لزوماً نه. زمان تعویض به مشخصات مایع و برنامه سرویس خودرو بستگی دارد. سطح، غلظت و وضعیت مدار را بررسی کنید؛ شروع زمستان به‌تنهایی معیار تعویض نیست.
برای هوای سرد چه روغن موتوری مناسب است؟
روغنی با گرانروی و سطح کیفیت مورد تأیید سازنده همان موتور. انتخاب صرفاً براساس رقیق‌بودن، قیمت یا توصیه مربوط به یک خودروی دیگر درست نیست.
آیا کم‌کردن باد لاستیک در زمستان مفید است؟
فشار باد را خودسرانه کم نکنید. برای استفاده معمول، فشار تایر سرد را مطابق برچسب خودرو یا دفترچه راهنما تنظیم کنید.
آیا هر خار مشابهی برای شلگیر مناسب است؟
خیر. قطر و طول پایه، نوع قفل، محل نصب و مدل خودرو باید تطبیق داده شوند. خار نباید با فشار غیرعادی یا تغییر شکل محل نصب جا زده شود.
نگهداری زمستانی را به یک برنامه کوتاه و منظم تبدیل کنید
برای نگهداری خودرو در زمستان، اول سراغ ایرادهایی بروید که روشن‌شدن، کنترل خودرو و دید راننده را تحت تأثیر قرار می‌دهند. سپس مایعات، نشتی‌ها و اتصالات بدنه را بررسی کنید. هدف، خرید یا تعویض بی‌دلیل قطعه نیست؛ پیدا کردن ایراد پیش از دردسرسازشدن آن است. برای تطبیق خار و بست بدنه با نمونه قبلی نیز می‌توانید مشخصات خودرو و تصویر قطعه را برای بررسی موجودی به فروشگاه نوبخت ارائه کنید.
منابع مطالعه: راهنمای زمستانی NHTSA؛آماده‌سازی خودرو در AAA؛راهنمای لاستیک Michelin؛راهنمای بررسی مایع خنک‌کننده Ford؛نکات مراقبت زمستانی AA.مشخصات دفترچه خودروی شما ملاک اجرای سرویس‌هاست.
